Special Offers
04-Feb-2026 | Home Loan

જ્યારે તમે કોઈ મોટો નાણાકીય નિર્ણય લેતા હોવ—પછી ભલે તે નવું વિલા ખરીદવાનું હોય કે તમારા સ્ટાર્ટઅપ માટે મૂડી ઊભી કરવાની હોય—ત્યારે બેન્કિંગ શબ્દો ઘણીવાર ગૂંચવણભર્યા લાગે છે. હોમ લોન (Home Loan) અને લોન અગેન્સ્ટ પ્રોપર્ટી (LAP) એ બે સૌથી સામાન્ય લોન છે.
ઘણાને આ બંને સરખી લાગે છે કારણ કે બંનેમાં મકાન અને બેંક સામેલ છે. પરંતુ વાસ્તવમાં, તે બંને અલગ હેતુઓ માટે છે. એક તમને તમારું સપનું બનાવવામાં મદદ કરે છે; બીજું તમે પહેલેથી બનાવેલા સપનાની કિંમત (Value) મેળવવામાં મદદ કરે છે.
જો તમે આ બંનેમાંથી કયો રસ્તો પસંદ કરવો તે વિચારી રહ્યા હોવ, તો અહીં ૭ મુખ્ય તફાવતો છે:
હોમ લોન ચોક્કસ હેતુ માટે હોય છે. બેંક તમને માત્ર રહેણાંક મિલકત ખરીદવા, બાંધવા અથવા રીનોવેશન કરવા માટે જ પૈસા આપે છે. તમે હોમ લોનના પૈસાથી વ્યવસાય વધારી શકતા નથી.
બીજી તરફ, સંપત્તિની સામે લૉન (LAP) બહુહેતુક લોન છે. તમે તમારી માલિકીની મિલકત બેંકમાં ગીરો મૂકો છો અને મળેલા નાણાંનો ઉપયોગ વ્યવસાય વધારવા, મેડિકલ ઇમરજન્સી કે લગ્ન જેવા કોઈપણ કામ માટે કરી શકો છો.
હોમ લોન એ બેંકો માટે 'પ્રાયોરિટી સેક્ટર' છે, તેથી તેના વ્યાજ દરો માર્કેટમાં સૌથી ઓછા હોય છે (સામાન્ય રીતે ૯% થી ૧૫%).
જ્યારે LAP માં બેંક માટે જોખમ થોડું વધારે હોય છે, તેથી તેના વ્યાજ દર હોમ લોન કરતા ૨% થી ૪% જેટલા વધારે હોઈ શકે છે. વ્યાજમાં ૧% નો તફાવત પણ લાંબા ગાળે મોટો બોજ બની શકે છે.
તમે મિલકત પર કેટલી લોન મેળવી શકો છો?
હોમ લોન: બેંકો મિલકતની બજાર કિંમતના ૮૦% સુધી લોન આપે છે.
LAP: બેંકો સાવચેતી રાખે છે અને સામાન્ય રીતે મિલકતની કિંમતના ૫૦% થી ૭૦% સુધી જ લોન આપે છે.
હોમ લોન ૩૦ વર્ષ સુધીના લાંબા સમય માટે મળી શકે છે, જેનાથી તમારો માસિક હપ્તો (EMI) ઓછો રહે છે. (હોમ લોન ઇએમઆઈ કેલ્ક્યુલેટર માટે અહીં ક્લિક કરો)
જ્યારે LAP નો સમયગાળો ટૂંકો હોય છે (સામાન્ય રીતે મહત્તમ ૧૫ વર્ષ), જેના કારણે માસિક હપ્તો મોટો હોઈ શકે છે.
અહીં હોમ લોન વિજેતા છે. ઇન્કમ ટેક્સની કલમ 80C અને 24b હેઠળ, તમે હોમ લોનના વ્યાજ અને મુદ્દલ પર ટેક્સમાં મોટી છૂટ મેળવી શકો છો. LAP માં સામાન્ય પગારદાર વ્યક્તિને કોઈ ટેક્સ બેનિફિટ મળતો નથી, સિવાય કે તમે બિઝનેસ માટે તેનો ઉપયોગ કર્યો હોય.
હોમ લોન ઘણીવાર ઝડપથી મળે છે કારણ કે બિલ્ડરોના પ્રોજેક્ટ્સ પહેલેથી બેંકમાં અપ્રુવ્ડ હોય છે. LAP માં બેંક તમારી પ્રોપર્ટીનું નવેસરથી વેલ્યુએશન અને કાનૂની તપાસ કરે છે, જેમાં વધુ સમય લાગી શકે છે.
હોમ લોન માત્ર રહેણાંક (Residential) મિલકત માટે જ મળે છે. જ્યારે LAP માટે તમે રહેણાંક, કોમર્શિયલ કે ઇન્ડસ્ટ્રિયલ પ્રોપર્ટી પણ ગીરો મૂકી શકો છો.
૧. શું હું LAP ને હોમ લોનમાં ફેરવી શકું?
ના. બંનેના ઉપયોગ અલગ હોવાથી તે શક્ય નથી. પરંતુ તમે તમારી હોમ લોન પર 'ટોપ-અપ' લોન લઈ શકો છો, જેનો વ્યાજ દર LAP કરતા ઓછો હોય છે.
૨. શું LAP લેવાથી ઘરની માલિકી પર અસર પડે?
ના, તમે જ માલિક રહો છો. બેંક પાસે માત્ર પ્રોપર્ટીના અસલ કાગળો ગીરો (Lien) તરીકે રહે છે.
૩. સ્ટાર્ટઅપ માટે કયું સારું - હોમ લોન ટોપ-અપ કે LAP?
જો તમારી હોમ લોન ચાલુ હોય, તો ટોપ-અપ લેવું સસ્તું પડશે. જો કોઈ લોન ચાલુ ન હોય, તો LAP એ મોટી મૂડી માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.